Być może jeszcze tego nie wiecie, ale przez obszar gminy Michałowice przebiegają ważne ciągi przyrodnicze o znaczeniu ponadlokalnym i lokalnym, oparte na elementach środowiska przyrodniczego – są to tak zwane korytarze ekologiczne. Głównymi elementami struktury przyrodniczej gminy, zapewniającymi ponadlokalne powiązania ze środowiskiem przyrodniczym ościennych terenów są przede wszystkim: dolina rzeki Utraty wraz z jej dopływami Raszynką i Zimna Woda oraz kompleksy leśne i łąkowe, objęte ochroną w ramach Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Uzupełnieniem wewnętrznego systemu przyrodniczego są mniejsze cieki oraz melioracje wodne, stawy rybne, a także zadrzewienia parkowe z nagromadzeniem drzew o cechach pomnikowych oraz tereny zieleni urządzonej, które łącznie stanowią o bioróżnorodności gminy.
Korytarz ekologiczny Utraty, ale także korytarze pozostałych cieków na terenie gminy zapewniają łączność przestrzenną pomiędzy obszarami o zróżnicowanych wartościach przyrodniczych, ekologicznych i krajobrazowych, zarówno na terenie gminy, jak i poza nią. Umożliwiają migrację gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a tym samym swobodną wymianę genów, która prowadzi do wzrostu bioróżnorodności ekosystemów w regionie podwarszawskim.
Doliny cieków wraz z rozległymi terenami rolnymi, łąkowymi i leśnymi mają ogromne znaczenie nie tylko dla samej gminy, ale także dla zurbanizowanej Warszawy. Tereny te wchodzą w skład podsystemu zasilania i odnowy przyrody aglomeracji warszawskiej oraz pełnią funkcję bufora dla rozlewającej się stolicy. Stanowią część osłony ekologicznej Warszawy tzw. zielony pierścień Warszawy biegnącej od lasów Chojnowskiego Parku Krajobrazowego, przez tereny rolne, łąkowe w dolinie Raszynki i Utraty oraz tereny leśne, w tym uroczysko Chlebów położone na południe od Warszawy, ku rozległym kompleksom leśno-łąkowym Kampinoskiego Parku Narodowego.
Biorąc pod uwagę zachowanie integralności obszarów chronionych i łączności w korytarzach ekologicznych, na pierwszy plan wysuwa się rola wód powierzchniowych i podmokłości, które skupiają większość występujących na terenie gminy cennych gatunków. Wody, zarówno płynące, jak i stojące sprzyjają migracjom organizmów wodnych, wodno-lądowych, wodno-błotnych, w tym ornitofauny gniazdującej i żerującej w ich sąsiedztwie. Na terenie gminy główne ciągi ekologiczne związane z wodami to niezabudowane tereny w dolinach rzek Utraty, Raszynki i Zimnej Wody wraz ze stawami. Korytarz ten umożliwia migrację dla wielu gatunków zwierząt, które następnie przemieszczają się w doliny rzeczne dopływów Utraty, a dalej docierają do Bzury. Trwałe użytki zielone oraz towarzyszące ciekom zadrzewienia o charakterze olsowym i lęgowym stanowią istotne siedliska dla funkcjonowania korytarzy ekologicznych i sprzyjają zachowaniu bioróżnorodności.
Korytarze lądowe przebiegają również przez tereny leśne na południu gminy tj. uroczysko Chlebów (po wschodniej stronie Utraty) oraz przyległa część uroczyska Popówek, które stanowią schronienie i bazę pokarmową dla zwierząt przebywających na terenie gminy. Tereny leśne gminy wraz z zielenią Podkowy Leśnej, Lasami Młochowskimi i Sękocińskimi poprzez system wodny Utraty łączą się z Puszczą Kampinoską, stanowiąc ponadregionalny korytarz ekologiczny.
W kontekście postępującej urbanizacji terenów gminy istotne jest, by zadbać o sprawne funkcjonowanie systemu przyrodniczego poprzez zapewnienie ochrony ciągłości występujących tu lokalnych i ponadlokalnych powiązań ekologicznych (korytarzy ekologicznych). Elementami wpływającymi na przerwanie tej ciągłości są bariery ekologiczne, które rozdzielają poszczególne środowiska granicami, a przez to uniemożliwiają przemieszczanie się wielu gatunków, powodując izolację populacji i obszarów cennych przyrodniczo. Bariery mogą być naturalne lub stworzone przez człowieka. Naturalną barierą jest np. szeroka rzeka. Antropogeniczne bariery często są obiektami liniowymi (drogi szybkiego ruchu). Szczególnie niekorzystna sytuacja występuje wtedy, gdy bariery ekologiczne powstają w poprzek korytarzy ekologicznych. Istotne jest, że część barier nie stanowi problemu dla jednych zwierząt, z kolei dla innych jest to przeszkoda niemal nie do przejścia.
Mając powyższe na uwadze, wskazane jest ograniczenie presji inwestycyjnej na terenach predysponowanych do kształtowania powiązań przyrodniczych i sprzyjających utrzymaniu łączności ekologicznej tj. terenach otwartych z dominującymi ekosystemami naturalnymi i półnaturalnymi – lasy, łąki i pastwiska, tereny hydrogeniczne (podmokłe i doliny rzeczne), a także zwarte kompleksy pól uprawnych z przewagą dobrych gleb. Warunkiem zachowania ww. terenów wchodzących w skład zielonego pierścienia wokół stolicy jest ograniczenie rozlewania się zabudowy oraz związanej z tym fragmentacji krajobrazu. Wskazanie granic rozwoju zabudowy zwartej oraz zachowanie odpowiedniej proporcji rezerw budowlanych w strefie okołomiejskiej zapobiegnie dalszej fragmentacji cennych układów przyrodniczych, które odgrywają istotną rolę wspomagająca system przyrodniczy obszaru metropolitalnego Warszawy.
Dla zachowania potencjału zasobów przyrody ożywionej na omawianym terenie wskazane jest zapewnienie ochrony ciągłości występujących tu lokalnych i ponadlokalnych powiązań ekologicznych. Taki cel miałoby utworzenie na tych terenach Parku Krajobrazowego Doliny Utraty i Raszynki wraz z jedną z możliwych form ochrony polegającą na wprowadzeniu zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100m od rzek i innych zbiorników wodnych, znajdujących się w granicach projektowanego parku.
Sporym problemem i ograniczeniem drożności korytarzy ekologicznych mogą być również grodzenia poszczególnych działek. Warto rozważyć wprowadzenie zakazu grodzenia działek rolnych znajdujących się w granicach projektowanego parku.
Post przygotowano korzystając z Opracowania Fizjograficznego dla Gminy Michałowice sporządzonego w 2023r.