Położenia gospodarstwa rolnego na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczych i objętych formą ochrony przyrody, jaką jest park krajobrazowy, może budzić obawy związane ze swobodą użytkowania gruntów. Przyjrzyjmy się zatem najważniejszym ograniczeniom i zastanówmy się, czy rzeczywiście jest się czego bać. W przepisach prawnych regulujących powstanie parku krajobrazowego, a konkretnie w art. 16 i 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody podkreśla się, że grunty rolne objęte tą formą ochrony pozostawia się w gospodarczym wykorzystaniu. Art. 17 ustawy wprowadza zamkniętą listę możliwych do wprowadzenia zakazów.
Z uwagi na ochronę wartości parku i jego konkretnych walorów przyrodniczych lub krajobrazowych, wprowadza się zakazy i nakazy wynikające z celu ochrony obszaru parku. Jednak kluczowe ma tu znaczenie zrównoważony rozwój. Cóż to takiego właściwie jest? Zrównoważony rozwój to taki sposób gospodarowania, w którym zaspokojenie potrzeb obecnego pokolenia nie zmniejszy szans na zaspokojenie potrzeb przyszłych pokoleń, a podstawą jest środowisko naturalne.
Prowadząc działalność rolniczą na obszarze chronionym, należy unikać działań, mogących niekorzystnie wpływać na środowisko, wprowadzających zmiany w przyrodzie na danym obszarze. W przytoczonych poniżej przykładach przedstawiono, jakiego rodzaju działania mogłyby podlegać zakazom na terenie obszaru Parku Krajobrazowego Doliny Utraty i Raszynki.
Na terenie parku krajobrazowego:
- zakazuje się umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu. Na obszarze rozlewisk rzeki Utraty bobry budują tamy, które podlegałyby prawnej ochronie.
- Nie należy dokonywać zmian w stosunkach wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej i leśnej.
- Budowanie nowych obiektów budowlanych jest możliwe z zachowaniem 100 m odległości od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych.
- Jeżeli w danym parku zakazuje się prac ziemnych, dokonanie niwelacji będzie niemożliwe, o ile prowadzi do zmiany rzeźby terenu – jest to bardzo ważny zakaz, biorąc pod uwagę dość powszechną w ubiegłych latach praktykę zasypywania terenów podmokłych i przygotowywania ich pod zabudowę.
- Nie jest dozwolone likwidowanie, zasypywanie i przekształcanie zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych będących środowiskiem życia wielu gatunków roślin i zwierząt, prawem chronionych.
- Szczególnej uwadze podlega również sposób stosowania nawozów, a także chowu i hodowli zwierząt. Przepisy bowiem mogą wprowadzać zakaz prowadzenia chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową. Dotyczy to jednak hodowli przemysłowych, które aktualnie nie występują na naszym terenie. Według naszej wiedzy, ewentualne wprowadzenie ochrony parku krajobrazowego nie będzie przeszkodą do hodowli owiec czy koni na wolnym wybiegu. Nie znajdujemy również podstaw do twierdzenia, że niemożliwa będzie uprawa borówek.
Pożądanym kierunkiem rozwoju na obszarach przyrodniczo cennych jest rolnictwo ekologiczne, które doskonale wpisuje się w zrównoważony rozwój. Powstanie parku może być również impulsem do zwiększenia atrakcyjności terenów rolniczych pod kątem agroturystyki i ich komercyjnego wykorzystania w tym zakresie. Przyglądając się aktualnemu wykorzystaniu terenów wskazanych przez nas jako możliwy obszar parku krajobrazowego (głównie łąki), nie dostrzegamy takich zakazów, które mogłyby w sposób znaczący negatywnie wpływać lub uniemożliwiać aktualny sposób rolniczego wykorzystania tych terenów. Naszym zdaniem nie są również uzasadnione obawy, o brak możliwości wprowadzenia zmian w sposobie rolniczego wykorzystania tych ziem. Jak pokazuje jedno z przytoczonych w naszych źródłach opracowanie, na terenie jednego z parków krajobrazowych występuje wszechstronna produkcja rolna. W związku z tym nie istnieją formalno-prawne przeszkody we wprowadzaniu zmian w uprawach i rolniczym wykorzystaniu gruntów.
Nasze źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040920880